Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu
Babalar Ve Oğulları Aidiyet / Adem Güneş (Kitap Özeti) Kızıma Adet Dönemini Nasıl Anlatmalıyım? Erken Ergenlik BİZ FARKLIYIZ

13 Haz 2015

Çocukların Anne-Babaları Üzerindeki Hakları



ÇOCUKLARIN ANNE-BABALARI ÜZERİNDEKİ HAKLARI
(ADALETLE DAVRANMA)

Anne babanın çocukları üzerinde hakkı olduğu gibi çocukların da anne babaları üzerinde bir takım hakları vardır. Anne babalar çocuklarının kendilerine Allah tarafından emanet olarak verildiğinin farkında olmalı ve kıyamet gününde onlar hakkında Allah'a hesap vereceklerini unutmamalıdırlar.

Nitekim Yüce Allah'ın ''Ey iman edenler ! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan cehennem ateşinden koruyunuz.'' (1) ayeti ve Peygamber Efendimizin (s.a.v) ''Dikkat edin, hepiniz çobansınız ve hepiniz idareniz altındakilerden sorumlusunuz. İnsanlara hükmeden emir bir çobandır, tebâsından sorumludur. Erkek, ev halkı üzerinde bir çobandır ve onlardan sorumludur. Kadın, kocasının evi ve çocukları üzerinde bir çobandır ve onlardan sorumludur.Hizmetçi efendisinin malı üzerinde çobandır ve onlardan sorumludur. Haberiniz olsun, hepiniz birer çobansınız ve hepiniz güttüklerinizden sorumlusunuz.'' (2) hadis-i şerifleri konunun ne denli önemli olduğunu ortaya koymaktadır.

Çocukların anne-babaları üzerinde ki haklarını maddeler halinde şu şekilde sıralayabiliriz:

1- Eş seçimi:

Çocukların hakları daha anne-baba evlenmeden önce başlamaktadır. Yani kişi evleneceği ve neslini devam ettireceği kişiyi seçmekte dikkatli davranmalıdır. Nitekim büyük İslam alimlerinden olan Ebu'l Esved ed-Düeli çocuklarına: ''Küçüklüğünüzde, büyüklüğünüzde ve doğumunuzdan önce size iyilik ettim'' dermiş. Doğumlarından önce kendilerine nasıl iyilik ettiğini soran çocuklarına ''Size sövülmeyecek bir anne seçtim'' diye cevap verirmiş. Evlenip yuva kurmaya niyetlenen her anne baba adayı, eş seçiminde dikkat ettiği hususlar arasına çocukları için kaliteli, şahsiyetli, İslam'ın anne-babaya verdiği önem ve sorumlulukların farkında olan bir anne-baba şartını kesinlikle eklemelidir.

2- Güzel bir isim koymak:

Rasulullah (s.a.v) ''Kimin bir çocuğu olursa ona güzel bir isim versin ve güzelce onu terbiye etsin...''(3) buyurmuştur. Yine şöyle buyurmuştur:

''Şüphesiz ki sizler kıyamet günü isimleriniz ve babalarınızın isimleri ile çağırılacaksınız o halde çocuklarınıza güzel isimler koyun''(4)

3- İyi bir eğitim ve terbiye vermek:

İbn Abbas'tan rivayet edildiğine göre Ashab-ı Kiram Rasulullaha şöyle sordu: ''Ya Rasulullah! Babanın hakkını biliyoruz da çocuğun hakkı nedir? '' Peygamberimiz şöyle cevap verdi : ''Güzel bir isim vermen ve güzelce terbiye etmen''(5)

''Hiçbir baba çocuğuna güzel terbiyeden daha hayırlı bir bağışta bulunamaz.''(6)

''Sizden birinizin çocuğunu terbiye etmesi, yoksullara her gün yarım ölçek sadaka vermesinden daha hayırlıdır.''(7)

''Çocuklarınıza ilk söz olarak şehadet kelimesini söyleyiniz. Bir de ölüm anında onlara şehadeti telkin ediniz.''(8)

''Çocuklarınıza yedi yaşında namaz kılmayı emrediniz, on yaşında kılmazlarsa onları dövünüz ve yataklarını ayırınız.''(9)

Peygamber Efendimizin (s.a.v); "İlmin kapısı" olarak nitelediği Hz. Ali (r.a) çocuk eğitimi konusunda; "Çocuklarınıza ilim öğretip onları terbiye ediniz.'' derken Hasan-ı Basri (r.a) ise: ''Onlara Allah'a itaat etmeyi emredin ve hayrı öğretin.'' demiştir. Yine bu konu hakkında sahabenin önde gelenlerinden Abdullah İbn Ömer'in nasihati şu şekildedir: ''Çocuğunu terbiye et! Zira ona verdiğin terbiyeden ve öğretiğin şeylerden sorumlusun. O da sana iyilik ve itaat etmekle mükelleftir.''

4- Evlilik çağına geldiğinde evlendirmek:

Çocuğun babası üzerindeki haklarından biri de evlilik çağına geldiğinde onu evlendirmesidir. Zira gerek Rabbimiz gerekse Peygamber Efendimiz gençlerin ve yetimlerin buluğ çağına erişince evlendirilmesini emretmektedir.

"Kimin bir çocuğu olursa ona güzel bir isim versin ve güzelce onu terbiye etsin. Büyüdüğü  zaman da onu evlendirsin eğer büyür de onu evlendirmezse çocuk günaha girer. Onun günahı ancak babasına aittir.'' (10)

Özellikle ahlaksızlık, hayasızlık ve iffetsizliğin övünç vesilesi kabul edildiği, gerek yazılı gerek görsel argümanlarla çocukların zihinlerine işlendiği ve bunun sonucunda gençlerimizin zina tehlikesiyle karşı karşıya bırakıldığı şu çağda, müslüman anne babalar olarak İslam'ın evliliğe yüklediği anlamın idrakiyle evlatlarımızı anne baba olacak olgunluğa eriştikleri andan itibaren evlendirme yoluna gitmeliyiz.

Tabii buradaki olgunluktan kasıt, çocuğun sadece bedensel olarak ergenliğe girmesi değil, bir ailenin sorumluluğunu üstlenebilecek şekilde gerek bedensel, gerek maddî anlamda sorumluluk hissi, gerekse duygusal ve vicdanî olgunluğa sahip olmasıdır.

5- Çocuklar arasında adaletli davranmak:

Baştan sona adalet dini olan ve üzerinde önemle durduğu konuların başında adalet gelen İslam, doğal olarak bu konuda da ebeveynlerden çocukları arasında adaleti tesis etmesini istemektedir.

''Allah'tan korkun, çocuklarınız arasında adaleti gözetin'' (11)

''Kendisine karşı saygılı davranıp iyilikte bulunması için çocuğuna yardımcı olan babaya Allah rahmet kapısını açsın...''(12)

''Yapacağınız bağışlarda çocuklarınızın arasında eşitliğe riayet ediniz!'' (13)

Hediye konusunda eşit davranmak da çocukların haklarındandır.

Ashabtan Nu'man b. Beşir'den (r.a) rivayet ediyor:

"Babam, ben küçükken elimden tuttu, Rasulullah'a (s.a.v) gittik ve: ''Ya Rasulullah! Bu oğluma bağışta bulundum.'' dedi. Rasulullah (s.a.v): ''Diğer çocuklarına da buna yaptığın bağışın bir mislini yaptın mı?'' diye sordu. Babam ''Hayır'' diye cevap verince Rasulullah (s.a.v) şöyle buyurdu: ''Allah'tan korkunuz. Çocuklarınız arasında adaleti gözetiniz.'' Babam da geri dönüp o sadakayı (bağışı) diğer çocuklara da verdi.

Diğer bir rivayette ise Rasulullah (as) sordu:

-Ey Beşir bundan başka çocuğun var mı?

-Evet.

-Buna verdiğinin bir benzerini ona da bağışladın mı?

-Hayır.

-O hade beni buna şahit tutma! Çünkü ben yapılan bir zulme şahit olmam. Bütün çocukların sana itaatkar, saygılı, iyi davranmasını ister misin?

-Evet isterim.

-O takdirde hayır, olmaz. (Yani bunu istemeye hakkın yoktur, çünkü birine bağışta bulunup diğerini mahrum bırakıyorsun.) (14)

Ashab'dan Enes (ra) anlatıyor:

"Bir adam peygamber efendimizin yanında otururken oğlu çıkageldi. O da oğlunu öptü ve kucağına alıp oturttu. Az sonra küçük kızı çıkageldi. Onu da yanı başına oturttu. Bunun üzerine Rasulullah (s.a.v): ''Bu iki çocuğun arasında eşit davransaydın ya! '' diyerek onu uyardı.(15)


Ummu Musa




KAYNAKLAR:

1. Tahrim: 6
2. Buhari, Müslim
3. Beyhaki
4. Ebu Davud edeb 61
5. Beyhaki, ibn Abbas
6. Tarihul Buhari 1/422
7. Kenzu'l ummal 45.438
8. el-Hakim 45532
9. Ahmed b. Hanbel 6/187
10. Beyhaki
11. Buhari, Müslim
12. İbn Hibban
13. Taberani
14: Buhari, Müslim
15. İbrahim Canan Peygamberimizin Sünnetinde Terbiye,

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder