Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu
Babalar Ve Oğulları Aidiyet / Adem Güneş (Kitap Özeti) Kızıma Adet Dönemini Nasıl Anlatmalıyım? Erken Ergenlik BİZ FARKLIYIZ

11 May 2014

Çocuğun İbadet Eğitimi Yazı Dizisi (5. Bölüm)

                                                                  KUR'AN EĞİTİMİ



 Rasulullah (s.a.v) şöyle buyurdu:
Kim Kuran’ı okuyup içerisindeki hükümlerle amel ederse, kıyamet gününde anne ve babasına bir taç giydirilir. O tâcın parlaklığı; güneşin dünya evlerinden görülen parlaklığından daha da güzeldir. Ya Kuran’la amel edene verilecek mükâfatı tahmin edebiliyor musunuz?”[1]
Bir anne-babanın çocuğuna vereceği en önemli eğitimlerden biri de; Kur'an eğitimidir. Çocuğumuzu Kur'an üzere eğittiğimizde, onu şeytanın tuzaklarından kurtarmış, cennet yolundaki adımlarını hızlandırmış oluruz.
Kur'an eğitimi; Kur'an'ı güzel bir şekilde okumak, mümkün olduğunca ezberlemek, anlamını öğrenmek ve yaşamaya çalışmak konularının hepsini kapsar. Bütün bunlar ise; sadece bir cami hocasının, bir yaz okulunun verebileceği bir eğitim değildir.
Toplumumuz genel anlamda Kur'an okumaya önem verir. Yasin’ler, Tebarake’ler, Amme’ler bilinmeyen şeyler değildir. Yaz gelince çocukları camiye veya Kur'an öğreneceği bir yaz okuluna göndermek, gelenek haline gelmiştir.
Ancak bütün bunlar, çocukta sağlıklı bir Kur'an eğitiminin oluşması için yeterli değildir. "Her şey yolunda" dediğimiz yaz sonlarında, bir de bakmışız okullar açılmış, Kur'an'lar kapanmıştır. Anne-babalar çocuklarının Kur'an okuma eğitimlerini bile evde devam ettiremez hale gelmişlerdir.
1-Kur'an Eğitimi Anne Karnında Başlar:
Bebek, anne karnında iken dışarıdan gelen sesleri duyar, dinler ve tepki verir. Özellikle annenin kulağına hoş gelen şeyler, bebeğin kulağına da hoş gelir. Böylece bebek annesinin sık dinlediği şeylere aşina olur. Uzmanlar bu konuyla ilgili pek çok bilimsel deney yapmış ve yazmışlardır. Yalnız yaşanmış bir olay olan şu örnek gerçekten ilginçtir:
“Bir gün bir baba, evine bir marş kaseti getirdi. Teybe takıp dinlemeye başladılar. Evin ortanca oğlu sofradan kalkmış, teybi kucaklayacak şekilde büyük bir ilgiyle marşları dinliyordu. Arada da annesine; “Ya ben bunları hatırlıyorum, ne zaman dinlemiştim ki?” diyordu. Aradan biraz zaman geçtiğinde anne şaşkınlıkla bir şey hatırladı: “Ben sana hamileyken iş yaptığımda, oturduğumda hep bu kaseti dinlerdim. Sen doğmadan da kaseti kaybettik. Aslında sen bunu ilk defa dinliyorsun.” Çok ilginçtir; çocuk bir defa dinlemeden sonra marşlara eşlik etmeye başlamıştı. Annesi ise; "Bu marşlar yerine daha çok Kur'an dinletseydim" diye hayıflanıyordu.”
Arap gazetelerinden biri; Mısır'lı bir hanımın hamilelik döneminde bebeğine 20 kez hatim dinletmesini haber olarak vermişti. Bu bebeğin büyüdüğünde Kur'an okumak şöyle dursun, ezberlemesi bile öyle kolaydır ki..
Onun için bir anne, hamilelik döneminde mümkün olduğunca Kur'an'la beraberliğini artırmalı, güzel bir makamla okuyan imamların 2-3 kez hatimlerini dinletmelidir. Bunun yanı sıra, televizyon, müzik vb. olumsuz şeylerden uzak durmalı, bebeğini bâtılı temsil eden seslerden esirgemelidir.
2- (0-2 yaş) Kur'an Eğitimi:
Bebeğin doğumundan sonra da Kur'an dinlemesi konusunda anne-babaların titiz davranması gerekir. Uyuturken okunmalı, uyku saatleri boyunca odasında kaset, CD açık bırakılmalıdır.. Oyun oynarken, yemek yerken, her durumda..
Yasin, Mülk, Nebe, Amene’r-Rasulü, Ayete’l-Kürsi, Mufassal (Hucurat ve Nas arası) sureler daha yoğun bir şekilde dinlettirilmelidir.
Konuşmaya başladığında ise Rasulullah (s.a.v)'ın tavsiyesi olan iki ayet Arapçası ve Türkçesiyle öğretilmeli, sabah-akşam tekrar ettirilerek zihnine yerleştirilmelidir.
1-“Rasulullah (s.a.v) ailesindeki her çocuğa konuşmaya başlar başlamaz Furkan suresinin ikinci ayetini öğretirdi.”[2]
“Göklerin ve yerin mülkü yalnız Allah’ındır. O hiçbir evlat edinmemiştir. Mülkünde ortağı yoktur. Her şeyi yaratan, ince ince takdir ve tayin eden O’dur.” (Furkan 2)
2-“Rasulullah (s.a.v) Abdulmuttalib oğullarından her çocuk konuşmaya başlar başlamaz İsra suresinin 111. ayetini öğretirdi.”[3]
"Çocuk edinmeyen, hakimiyette ortağı bulunmayan, aczinden dolayı bir dosta ihtiyaç duymayan Allah'a hamdolsun de ve gerektiği şekilde onu büyükle." (İsra 111)
Bu ayetler; Allah’ı en özlü bir şekilde tanıtan ayetlerdendir. Bu ayetlerin ezberlenmesi, anlatılması ve gündemde tutulması, çocuğumuzun tevhid üzere bir hayat yaşamasına yardımcı olacak ve onu şirkten uzak tutacaktır.
3- (2-7 yaş arası) Kur'an Eğitimi:
Kur'an eğitiminde dinleme etkisini hiçbir zaman küçümsememeliyiz. Dinleme esnasında beynimizin kalıcı bölümü olan sağ lobu kayda geçer ve unutulmasını neredeyse imkânsız kılar. Bir şiiri okuyarak ezberlememiz daha zor iken, bir marşı veya ezgiyi dinleyerek daha kolay ezberleriz.
Çocuk dinleme sırasında başka şeylerle meşgul gözükse de, dinlediği şey bilinçaltına yerleşir. Çocuğun konuşmaya başlamasıyla beraber, kısa sureler de dilden ezberletilmeye başlanır.
Küçük yaştaki zihinler çok açık ve berraktır. Kur'an ezberi ise, inanılmaz derecede zekayı güçlendirir. Çocuklarının zeki olmasını isteyenler, bizzat Kur'an ezberine önem vermek zorundadırlar. "Yapamaz, ağır gelir" demeyelim, neler yapabildiklerine ilerde bizi de şaşırtırlar.
Namaz surelerinden sonra, Nebe suresine kadar mümkün olduğunca ezbere dilden devam edilir. Arada sırada çalışan bir çocuk bile yedi yaşında son cüzü ezberleyebilir.
Çocuklarımızı sınırlamayalım. Kur'an'ın beyne ne zararı var? Mümkün olduğunca düzenli tekrar etmeye çalışarak, unutmanın önüne geçelim.
4- 5 yaşlarındaki bir çocuğun günün belirli bir saatinde annesi veya babasıyla oturup 15 dakika bile olsa, sure çalışması, onun gelecekteki hayatının düzenli, disiplinli ve programlı olmasını sağlar.

4- (7-10 yaş arası) Kur'an Eğitimi:
Kur'an'ı yüzünden okuma yaşı her çocuğa göre değişir. Beş yaşında öğrenip çok başarılı olan çocuk da vardır, sıkılan çocuk da…Kur'an öğrenme yaşını anne-baba ve öğretmen çocuğun kapasitesine göre, sıkılmayacak şekilde ayarlamalıdır. Ama çocuğun kapasitesi ne olursa olsun, Kur'an öğrenimi yedi yaşından sonraya bırakılmamalıdır.
Kur'an öğrenimi ciddiyet ve düzenlilik ister. Bir gün yapıp diğer gün bırakmak çocuğu yıpratır ve usanç getirir. Sabah-akşam düzenli olarak ders çalışılmalıdır. Yedi yaşındaki bir çocuk, 3-4 hafta gibi kısa bir sürede cüzü bitirip Kur'an'a geçer.
Tabi Kur'an'a geçmek sadece birinci basamaktır. Ardından gelen basamaklar ise daha zor ve önemlidir.
1-Her gün düzenli çalışmaya gayret edilmeli.
2-Tecvid ve mahreçler daha ileri yaşa bırakılmayıp, baştan itibaren özen gösterilmeli.
3-Çocuğun güzel bir ses ve makam üzere okuması konusunda gayret edilmeli. Makamı güzel imamların hatim setleri dinletilmeli.
4-Hızlı okumasından ziyade, düzgün ve yanlışsız okuması üzerinde durulmalıdır.
5- 10 yaş ve Sonrasında Kur'an Eğitimi:
Küçük yaşta başlanan yüzünden okuma ve ezber çalışmaları, on yaşından sonra daha da ciddiyet kazanmalıdır. Okul, gezme, tatil vb. hiçbir şey eğitim için ara olmamalıdır.
On yaşına gelen bir çocuk, en azından Kur'an'ı tecvid ve mahrecine uygun olarak güzel okuyabilmeli, son cüzü de ezberlemelidir.
Eğer hafızlık eğitimi düşünülmüyorsa, Mufassal (Hucurat ve Nas arası) surelerin ezberlenmesi konusunda gayret edilmelidir.
İbni Abbas (r.a) şöyle demiştir:
"Ben on yaşında iken Rasulullah (s.a.v) vefat etti. O sırada ben Mufassal sureleri ezberlemiştim."[4]


  Çocuğun Kur'an Öğrenimindeki Yardımcılar:

1-Kur'an Okuyan Aile:
Eğer bir çocuk bebekliğinden itibaren anne-babasının elinde Kur'an görüyor, dilinden Kur'an duyuyorsa, bu çocuğun Kur'an öğrenmesi ve ezberlemesi çok kolay olur. Çünkü küçük yaştaki çocuklar büyüklerini taklit eder, onlara benzemekten zevk alırlar.
Uzmanların yaptığı araştırmalar; anne-babasının elinde kitap gören çocukların, kitap okuma alışkanlıklarının hızla geliştiğini göstermiştir.


Bir Hikaye
Okuma yazma bilmeyen bir anne-baba, bebeklerinin dünyaya gelmesinden sonra ellerine sürekli kitap alarak oturur, kitapları ellerinde birbirleriyle sohbet ederlerdi.
Çocuk da anne-babasını böyle gördükçe kitaplara heveslenir, onlarla beraber eline kitap alarak okur gibi yapardı.
Derken çocuk büyüdü ve şehirde yatılı bir okula başladı. Aradan yıllar geçtiğinde çocuk okulunu bitirmiş, başarılı bir iş adamı olmuştu.
Tekrar köye döndüğünde anne-babasının elinde her zamanki gibi yine kitap vardı. Anne-babasını çok kültürlü zanneden çocuk ilk defa o gün fark etmişti; ellerindeki kitapları ters tutuyorlardı..
Bütün bunları çocukları kitabları sevsin diye yapmışlardı..

2-Salih Bir Öğretmen:
Çocuğun Kur'an eğitimi başta olmak üzere, diğer eğitimlerinde de salih öğretmenin değeri, anne-baba kadar büyüktür. Anne-baba okul öğretmenlerinin dışında, çocuğa ahlak, ibadet ve dini eğitimleri verecek özel bir öğretmen seçmelidir.
Mümkün olduğunca erkek çocuklarına erkek, kız çocuklarına ise bayan öğretmen tercih edilmelidir. Güzel ahlak, ibadet, yeterli ilim, eğitim, kültür ve hayat tecrübesi öğretmende aranması gereken başlıca özelliklerdendir.
Bütün çocuklar, anne-babalarından daha çok, sevdikleri öğretmenden öğrenmeyi isterler. İstenilen tarzda bir öğretmen bulunamıyorsa, tabii ki anne-baba ellerinden geleni yapacaklardır. Anne-babadan kesinlikle öğrenilmez diye bir anlayış da yanlıştır. Kimi âlimleri babaları, kimilerini ise dışarıdan hocaları yetiştirmiştir.
3-Arkadaş Ortamı:
Çocuğun Kur'an öğreniminde arkadaş ortamının rolü büyüktür. Çocuk yaşıtlarının arasında, yarış halinde öğrenme imkânı bulur.
4-Takdir, Gülen Yüz, Yıldız, Pekiyi:
Kur'an'ı yüzünden okuma ve ezberleme konusunda çocuklar takdir ve teşvike ihtiyaç duyarlar. Öğretici konumundaki kişi, okuma esnasında çocuğu takdir etmeli; "Aferin, çok iyi, tahmin ettiğimden daha güzel okuyorsun, bu gidişle sen yakında bitirirsin" vb. sözlerle yüreklendirmelidir.
Her sayfayı geçerken sayfaya gülen çocuk, yıldız gibi küçük yapıştırmalar yapıştırmak, pekiyi ve artı atmak çocuğu öğrenme konusunda teşvik edecektir. Dönem dönem maliyeti büyük olmayan hediyeler almak da bu konuda yardımcı olacaktır.
5-Kur'an Günü:
Kur'an'a geçtiğinde veya bir cüz ezberi bitirildiğinde aile içinde de olsa çocuk için küçük bir program yapılması, takdir belgesi verilmesi çocuğu sevindir.
Hediye ve programlar çocuk için teşvik edicidir fakat bunların çok olması da iyi değildir. Örnek olma davranışı, gösterişe ve kendini beğenmişliğe kayabilir. Anne-baba ve öğretmen çocuğun yapısına uygun olarak bunu belirler. Bazen bazı başarılar, küçük şeylerle de kutlanabilir.

                                                                                                                                     Ümmü Reyhane

"Eyvah Çocuğumu Şeytan mı Eğitiyor?" isimli eğitim kitabından alıntılanmıştır.



                                                                                                                                                    devam edecek...
[1]     Hâkim el-Müstedrek 1/567.
[2]     Musannef/İbni Ebi Şeybe 7/849.
[3]     Suyuti/ed-Durru’l-Mensur 5/353.
[4]     Buhari/Fedailu'l-Kur'an 5036. Mecmeu'z-Zevaid/Heysemi 9/276.

5 yorum:

  1. Selamün aleyküm. Kardeşim Çocuklarım 2 yaş ve altında, fırsat buldukça kuran dinletiyorum. Ancak telefondan açıyorum dinleme esnasında ya çocuklarla ta eşimle veya annemle Konuşmalar oluyor,çocuklar zaten hep Gürültülü , kuran dinlemek farz olduğu için dinlemiyoruz diye kapatıyorum. Bu konuda öneriniz nedir? Selametle

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Aleykum selam kardeşim, günlük olarak dinletmeniz 1-2 cüzü geçmesin. Çocuklar oyun saatinde veya başka bir işle meşgul iken dinletebilirsiniz. Bu Kur'an dinleme, ibadet ve okuma maksatlı değil talim ve öğrenim maksatlıdır. Onun için mutlaka çocuk sorular soracak, ihtiyaçları olacak, onlarla ilgilenilecek. Diğer türlü sizin de söylediğiniz gibi dinlememin imkanı olmaz. Ama saygı ve ta'zim açısından büyükler kendi aralarında sohbete dalmasınlar. Sadece gerekli olan konuşmalar olsun. Selametle.

      Sil
    2. Allah razı olsun, bu cevap beni çok mutlu etti, inşallah günlük 1-2 Cüz dinleriz. Selametle

      Sil
  2. Benimde 3 yasinda oglum var. 1 2 yaslarinda kuran dinliyordu.ama simdi sadece cizgi film izleme k istiyor.bildigi sureleride okumaya utanir.ne yapacagim bilemiyorum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kardeşim, teknoloji, televizyonla ilgili yazılarımızı okuyun lütfen. Etkinlikçi Anne kategorisini de okuyun. Utanması çok normal. O konuda kesinlikle zorlamayın. Fakat çizgi film konusunda mutlaka bir şeyler yapın. Selametle.

      Sil