Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu
Babalar Ve Oğulları Aidiyet / Adem Güneş (Kitap Özeti) Kızıma Adet Dönemini Nasıl Anlatmalıyım? Erken Ergenlik BİZ FARKLIYIZ

28 May 2014

Anne Sütünden Ayrılırken..




                                                             ANNE SÜTÜNDEN AYRILIRKEN..

Bebekle anne arasındaki en muhteşem bağ, kuşkusuz emmedir.. Allah’ın anne ve bebeğine vermiş olduğu bu büyük mucizenin sırları öyle çoktur ki, anne sütü ne içerik açısından tam olarak araştırılabilmiş ne de duygusal faydaları saymakla bitirilebilmiştir..
Bebek, güçlü bir emme refleksine sahip olarak dünyaya gelir.. Açlıktan, susuzluktan, hastalıktan dolayı değil korkudan dolayı böylesine güçlü sarılır anne göğsüne.. Çünkü bedenindeki farklılıkları, açlık ve acıları tanımlayabilecek bir melekeye sahip değildir.. Tek hissettiği korkudur..
Anne göğsü/sütü bebek için beslenmeden çok duygusal bağ kurma, güven, huzur ve sekine ilişkisidir.. Bu vesileyle anne kendini çocuğuna bıraktıkça hem çocuktaki besin ve duygu anlamındaki bütün ihtiyaçları karşılar hem de anne-çocuk bütünleşmesi sağlanır..
Herhangi bir hastalık veya annenin yeniden hamile kalması gibi bir durum olmadığı sürece dinen ve örfen tavsiye edilen; çocuğun 2 yaşına kadar emzirilmesidir..
İki yaşla birlikte artık anne sütünden ayrılık dönemi başlar..

Sütten Keserken Hangi Yöntemi Kullanmalı?:
Halk arasında en yaygın sütten kesme şekli; tiksindirerek, korkutarak ve ansızın yapılandır.. Buna göre anne göğsüne kara bir şeyler (sürme, kömür isi gibi) sürer, acı salça sürer, bir tutam saç veya pamuk yapıştırır, rengi olmadığı halde tadı acı olan eczanelerde satılan bazı ürünler sürer..
Bu durumda nereden geldiğini şaşıran çocuk, kimi zaman korkar, kimi zaman tiksinir.. Eliyle o şeyleri gidermeye çalışır, başarılı olamaz.. Bir yöntem tutmadığında anne başka bir yönteme başvurur.. Çocuk durmadan çıkan yeni şeyler karşısında şaşkına döner.. Ağlayıp çırpınmaya başlar..  Sıklıkla gelerek anne göğsünü kontrol eder.. Her seferinde sonuç hüsrandır.. Bu defa anneye küsmeye, anne kucağını reddetmeye, anne elinden yemeği itmeye, anneyle çatışmaya başlar.. Gün içinde sürekli huzursuz, gergin ve mızmızdır.. Gece ise çoğu defa korkarak ve ağlayarak uyanır..
Çocuk, yaşamının en acı darbesini almıştır.. 2 yıl boyunca her türlü duygusal desteği, ilgiyi, sevgiyi tattığı şey, birden bire kabusa dönüşmüştür ve çocuk tutunacak bir dal bulamamanın verdiği çaresizlikle kıvranmaktadır.. 
Kimi anneler gündüz emmelerini birden bire keserken birkaç gece emmeyi devam ettirirler, sonra onu da keserler.. Bu süreç, sadece çocuk için değil anne için de çok zorlu bir süreçtir.. Çocuk ağladıkça çaresizlikle kendisi de ağlayan annelerin sayısı hiç de az değildir..
Bazı pedagoglar “Aşamalı/Kademeli” bir şekilde sütten kesmenin çocuk psikolojisi açısından daha güvenli olduğunun altını çizerek diğer yöntemlerin kesinlikle sakıncalı olduğunu vurgulamışlardır..
Kademeli bir şekilde bebeğini sütten ayıran annelerimiz; bunun diğerlerine nazaran hiç de zorlu bir süreç olmadığını söylüyorlar.. Bizim benimsediğimiz yöntem de budur..
Nitekim İbni Kayyım (rh) da şöyle demiştir: “Çocuğunu sütten kesmek isteyen annenin bunu aniden değil de aşamalı olarak yapması gerekir. Çocuğu bu duruma yavaş yavaş alıştırmalıdır. Zira çocuğun alışıp adet edindiği şeylerden aniden ayrılması ona zarar verebilir.”[1]

Aşamalı/Kademeli Eğitim Nedir?
İlk önce gündüzden başlayarak emme aralıklarını uzatarak başlanır.. Örneğin çocuğunu ortalama 2 saatte emziren bir anne, bir hafta boyunca ortalama 4 saatte bir emzirmeye çalışır..
İkinci hafta; çocuğun uyumuna bakılarak emme aralıkları 4 saatten 6 saate çıkarılır.. Eğer çocuk zorlanıyorsa her hafta 1 veya 1,5 saat artırma yapılabilir..
Sonraki haftalarda yine kademe kademe aralıklar uzatılır ve sabah-akşam birer defa emme şekline kadar gidilir..
2 yaşındaki bir çocuk annesini rahatlıkla anlayabilecek ve kendisini ifade edebilecek bir anlama/konuşma yeteneğine sahiptir..
Anne çocuğa; “Süt daha gelmedi yavrum, şu anda süt yok, geldiğinde ben sana vereceğim. Sadece sabah ve akşam süt geliyor, o vakitlerde ben seni çağıracağım” gibi basit açıklamalar yapar.. Ve beklediği saat geldiğinde, çocuk unutmuş da olsa; “Hadi gel yavrum, süt şimdi geldi” diyerek çocuğu çağırır.. Böylece çocuğun annesine güveni zedelenmemiş olur..
Yaşı daha küçük olup da farklı bir sebeple sütten ayrılmak durumunda kalan ve konuşma ile anlamayan bebekler ise anne göğsüne yöneldiğinde anne çocuğu kucağına alır ve onu oyalayacak bir şeylerle meşgul etmeye çalışır..
Emme refleksi bebekte doğuştan var olan bir beceridir.. Saat aralıkları bebeğin bu refleksini gitgide düşürmesini ve unutmasını sağlamaya yardımcı olur..

Aralıklar Nasıl Doldurulmalı?
Normalde bebek emme refleksini her hissettiği an, annesine yönelir.. Sadece acıktığı, korktuğu anlarda değil.. 
Sütten kesme sürecinde anne, pek çok şeyde esnek ve geniş davranmak durumundadır.. Çocuk 3-4 saatte bir yemek yemeli, saat başı da kendisine ağzını meşgul edecek atıştırmalık bir şeyler (meyve, kuruyemiş gibi) verilmelidir..
Anne bu süreçte “Ama acıkmadı ki, daha iki saat önce yedirdim” dememeli.. Çünkü şu an, yapılmaya çalışılan şey, yemek düzeni oturtmak değil çocuğu çok sevdiği anne sütünden ayırmak.. Onun için yiyecek alternatifleri çoğaltılmalı.. Anne çocuğunun sevdiği şeyleri zevkle pişirmeli, onun için doğal meyveler, kuruyemişler ve evde hazırladığı kekler, kurabiyeler bulundurmalı.. Yeme esnasını çocuğuyla doya doya, neşe ile geçirmeli..  (Burada kastımız çocuğun tıka-basa yedirilerek, çok yemeye alıştırılması değil, ağzı meşgul etmektir.)
Bu süreçte mümkün olduğunca sosyal aktiviteler de artırılmalı.. Hava şartları elverdiğince çocuk bahçeden parktan, temiz havadan uzak tutulmamalı.. Misafirlikler, misafir kabul etmeler, çocuğun başka çocuklarla bir arada bulunması sağlanmalı..
Birkaç yeni oyuncak, kitap alınmalı.. Anne çocuğuyla sıkılmadan oyun oynamalı..
Çocuklar çoğu kez de yapacak bir şey bulamamaktan anne göğsüne yönelirler.. Çocuğun hayatı renklendirilerek bu ihtiyacın önüne geçilmeli..

Anne, Kendisini Değil Sütünü Esirgemeli:
Pek çok anne sütten kesme sürecinde mümkün olduğunca çocuğun gözüne gözükmemeye, onunla beraber olmamaya çalışır.. Bu nedenle çocuğu sık sık yakınlara emanet etmeye, evden uzaklaşmaya, çocuğun temel ihtiyaçlarını karşılamada başkalarından yardım almaya başlar.. Hatta kimi anneler “Çocuğumu iki hafta anneannesine göndersem de sütten ayrılsa” diye düşünür..
Bunların her biri süreci zorlaştıracağı gibi çocuğu da ciddi derecede yaralar..
Anne, bu süreçte çocuğun doyurulması, altının temizlenmesi, uyutulması gibi temel ihtiyaçları mutlaka kendisi karşılamalıdır. (Annenin hastalığı, yorgunluğu gibi istisnai durumlarda yardım alınabilir.)
Anne ve çocuk birkaç saat zorunlu ayrılıklar dışında kesinlikle birbirlerinden ayrılmamalıdır.
Çocuk için asıl olan annedir, emme bir yerden sonra teferruata girer..
Çocuk annesine her istediğinde engelsiz ve sorunsuz bir şekilde ulaşabiliyor, erişebiliyorsa elinden alınan anne sütü nedeniyle duygusal boşluğa düşmez..
Sütten kesme sürecinde veya süreç tamamlandıktan sonra pek çok çocuk anne göğsüne bakmak veya dokunmak isteyebilir.. Anne göğsünde yatmak/uyumak isteyebilir.. Bunların tamamı normaldir.. Anne bunlara müsaade etmelidir.. Bir müddet sonra bunlar da geçecektir..
Sütten kesme sürecinde, anne kendisini çocuktan esirger, uzaklaştırır, onun yanına yaklaşmasını, dokunmasını engellerse, çocuk daha fazla annenin üzerine düşmeye, anne kendini vermedikçe hırslanmaya ve hırçınlaşmaya başlar..

Gece Emmeleri Ne Zaman Bitirilmeli?
Sütten kesme süreci çocuktan çocuğa farklılık gösterebilir.. Kimi çocuklar 1-2 haftada kimi çocuklar ise 3-4 haftada anne sütünden ayrılabilir. Zaman diliminin farklılığı, emzirme döneminde annenin çocuğuna kendisini ne kadar verebildiğiyle alakalıdır..
18-30 ay (1,5-2,5 yaş) arası çocuğun anneden ayrılma dönemidir.. Kimi çocuk bu döneme erken girer, kimisi ise geç. Burada anne, çocuğun duygusal durumunu ve ihtiyaçlarını hesaba katmalı ve süreci o şekilde ilerletmelidir..
Kademe kademe gündüz emmelerine son verilir, gece emmeleri devam eder..
Bu arada yatmadan önce çocuğun karnının tok olması önemlidir.. Uyumadan önce süt içirilebilir.. Gündüz emme refleksi iyice azalan çocuk, karnı da tok olursa gece açlık sebebiyle uyanmayacaktır.. Böylece gece emmeleri de çok zorlanmadan sona erer..
Çocuk uyanır ve emmekte ısrar ederse anne; “Süt bitmiş, gel koluma yat, göğsüme yat, beraber uyuyalım, masal anlatayım, sevdiğin şarkıyı söyleyeyim veya sana mutfaktan süt getireyim” gibi çocuğu teskin edecek başka alternatifler sunmalıdır..

Çocuk Ne Zamana Kadar Emzirilebilir?
“Anneler de, emzirmeyi tamamlamak isteyen (baba) için, çocuklarını tam iki yıl emzirirler.” (Bakara, 233) ayeti gereğince asıl olan iki yıl emzirmektir.
Bazıları “İki yıldan sonra tek bir yudum bile haram olur” diyorlar, bu görüşün (bildiğimiz kadarıyla) herhangi bir dayanağı yoktur..
İmam Malik, “İki yıl, iki ay emzirilir” demiştir, İmam Azam Ebu Hanife’ye göre ise; “emzirme 30 aydır. Çünkü çocuğun sütten ayrılıp diğer yiyeceklere geçiş yapabilmesi için böyle bir süreye ihtiyaç vardır.”[2]
“30 ayı doldurduğu halde anne sütü içmeye devam eden çocuk artık annesinden ne güven alıyor ne de besin ihtiyacını karşılıyordur. Onunki sadece alışkanlıktır.”[3]
Onun için sınır olarak 30 ay denilebilir, 30 ay geçirilmemelidir.
Allah yardımcımız olsun..
                                                                                                                                   Ummu Reyhane











[1] Tuhfetu’l-Mevdud bi Ahkami’l-Mevdud/İbni Kayyım 268. sf.
[2] Bkz: İslam Fıkıh Ansiklopedisi/Vehbe Zuhayli 10. Cild, 39. sf.
[3] Bkz: Güvenli Bağlanma/Adem Güneş 62. sf.

9 yorum:

  1. Yazan elinize emeklerinize sağlık harika bir paylaşım.Teşekkür ederiz

    YanıtlaSil
  2. Allah razı olsun, aklımdaki tüm soruların cevabını öğrenmiş oldum...

    YanıtlaSil
  3. Benim icin pek umut gorunmuyor.İkiyi bir ay gecti ve ertelememe asla kail olmuyor.emmek istediginde mutlaka emzirmeliyim.Bu arada basta kayinvalidem ve cevrem baski yapiyor.Emmeden kes diye. Ben cocugu tiksindirerek kesmek istemiyorum.Ama bir yandan da isi gucu emmeye bindirip yemeyi reddediyor.Son care olarak bir ablanin "viks sur fazla tiksi dirici olmuyor cocuk bir kac gunde birakiyor" tavsiyesine uyacaktim ki bu yazi kafami karistirdi.Hadi kimsenin baskisia aldiris etmiyim ama bu yontem (kademeli olarak kesmek) zor olacaga benziyor.Bana ne tavsiye edersiniz.Simdiden tesekkur ederim.

    YanıtlaSil
  4. Sevgili kardeşim, bu yöntem sanıldığının aksine hem uygulama hem de anne-çocuk iletişimi açısından daha sağlıklı ve kolaydır.
    Siz kararlı olduktan sonra çocuğunuz da inş uyum sağlayacaktır. Allah kolaylık versin.

    YanıtlaSil
  5. 2 aylik bebegim var hastaligimdan dolayi doktorum acil emmeden kes ilaca baslamamiz gerek dedi. Ogun baslayacakti ben 3 4 gun sure istedim. Cok zor oldu anneannedeyiz burada yazilan gibi hata yapip gizleniyorum odalara. 1 2 hafta daha mi uzatsam bende cok uzuluyirum onunla birlikte agliyorum.kucuk dogdu ilk 15 gun zaten ememedigi icin kasikla siringayla verdik. Yeni yeni baglanmisti bana. Guvenini kaybetmekten korkuyorum

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sevgili kardeşim, hastalığınız acil değilse aşama aşama bırakmanızı öneririm. Yalnız herhalükarda asla bebeğinizi yalnız bırakmayın. Onun size ihtiyacı olduğu her an, süt veremeseniz bile yanında olun ki, sıcaklığınızla, kokunuzla teskin olsun.
      Allah yardımcınız olsun.

      Sil
  6. SelamUnAleyküm.. danışmak istediğim bir husus var. Kademeli kesmede zamanla gündüz kesilir gece yatarken emzirilir,gece kesilir en son gece yatmadan once verilen son bağ kesilir. Böyle anladım. Kızım 25 buçuk aylık. 24 ay dolunca kesmeye başladım. 4 haftada gündüzü bitirdik. Çok şükür kolay oldu. 2 haftadır gece emiyordu. Ve hep cok sık uyanir emer. Bu gece uyumadan emzirdim gece vermedim. Çok çok zor oldu çok ağladı. Hep ilgilendim sefkatle yaklaştım. Gece vermeyeceğim fakat gece yatmadan once son bir emmesine 2 hafta devam etmeyi dusunuyodum ama çok ağladı yarın yatMadan once verirsem kafası karisir mi ve daha önemlisi o son bağı keserken tekrar aynı acıyı yaşar mi...... çok zorlandı anne olarak yüreğim zor dayandı. .. bir kere bunu yasamisken komple mi kesmeliyim... lütfen yardim.. aramızdaki bağ zedelensin ruhu incinsin istemiyorum....

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Aleykum selam, aylara haftalara o kadar takılmayın kardeşim. Bunlar öneriler ama herkese harfiyen uymayabilir. Siz kendiniz ve çocuğunuz için nasıl rahatsa öyle yapın. Gece yatmadan önce vermemeye ama uykusunun arasında vermeye devam edebilirsiniz bi süre. Allah kolaylık versin.

      Sil
  7. Merhaba oğlum 24aylık ve sütten kesiyrm fakat emzirmediğim için biriken süt beni rahatsız ediyor sütün geri gitmesi için ne yapmalıyım teşekkür ederim

    YanıtlaSil